Business Model ตอนที่ 54 User design

เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

รออะไรอยู่! พบกับโมเดลธุรกิจแห่งอนาคตที่จะมาตอบสนองความต้องการลูกค้าให้ละเอียดยิบย่อยแบบบรายบุคคลหรือที่เรียกว่า Segment of one

อนาคตธุรกิจค้าปลีกกำลังเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะกับคำถามที่ว่า การทำการตลาดให้ตรงใจผู้บริโภคแต่ละคนได้ต้องทำอย่างไร เนื่องจากการผลิตสินค้าเพื่อตอบสนองกับกลุ่มนั้น เป็นไปได้ยากในปัจจุบัน เนื่องจากเทคโนโลยีจะทำให้เราแบ่งลูกค้าเป็นรายบุคคลได้จากเดิมที่แบ่งเป็นกลุ่มใหญ่หรือที่เรียกว่า Segment of one

แน่นอนว่าการจะการแบ่ง segment ให้ละเอียดยิบย่อย (segment of one) และเน้นที่ตัวลูกค้า (customer centric) นั้นเป็นเรื่องยากมาก ซึ่งสิ่งที่จะมาจำแนกความต้องการของลูกค้าได้ขนาดนี้จึงเป็นสิ่งที่เรียกว่าเครื่องมือจาก Big Data เมื่อซอยลูกค้ายิบย่อยแล้วจะเห็นเลยว่า ลูกค้าแต่ละราย (ย้ำว่าเป็นรายไม่ใช่กลุ่มพวกเขาจะมีความต้องการที่ต่างกันมาก) ทำให้การนำเสนอสินค้าและบริการที่เฉพาะเจาะจงตัวบุคคล (personalized) นั้นต้องปรับแต่งพิเศษ (customized) ให้กับลูกค้าแต่ละราย

ฟังดูต้องเป็นเรื่องที่เหมือนใช้เทคโนโลยีใหญ่โตใช่ไหม? เพราะมีการใช้ Big Data เข้ามาวิเคราะห์ร่วมด้วย แต่ถ้าคุณอยากตอบสนองลูกค้าแต่ไม่มีเทคโนโลยีวิเคราะห์แบบนั้น เราจะสามารถสร้างสินค้าและบริการเพื่อตอบสนองความต้องการแบบเน้นที่ตัวลูกค้า (customer centric) ได้อย่าง?

คำตอบก็คือในโลกนี้มีรูปแบบโมเดลธุรกิจที่ชื่อว่า User design ซึ่งเป็นการที่ลูกค้าเป็นได้ทั้งคนออกแบบและผู้บริโภค ด้วยการออกแบบสินค้าและสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาสินค้าชิ้นนั้นได้ ตัวอย่างเช่น แพลตฟอร์มออนไลน์ที่ให้ลูกค้าออกแบบและขายสินค้า อย่างการออกแบบซอฟต์แวร์ร้านค้าออนไลน์เพื่อขายสินค้า เมื่อทุกครั้งที่สินค้าสามารถขายออกไปได้นั้น บริษัทจะได้รับค่าธรรมเนียมคงที่ ซึ่งโดยปกติแล้วจะขึ้นอยู่กับผลตอบแทนได้รับจากการขายสินค้า ประโยชน์หลักของการทำ User design คือบริษัทไม่ต้องเสียเวลาไปกับการพัฒนาสินค้าของตัวเอง รวมถึงยังช่วยทำให้ลูกค้าประสบความสำเร็จในการสร้างสรรค์ผลงาน

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมานั้น User design กลายมาเป็นที่แพร่หลายในวงการแฟชั่น หรือแม้แต่ในวงการของเล่น อย่าง Lego เองที่มีโปรแกรมให้ลูกค้าได้สามารออกแบบเลโก้ได้เอง เมื่อสร้างเสร็จแล้วสามารถนำเลโก้ชิ้นนั้นไปวางไว้ในตลาดออนไลน์ได้หรือ Ponoko สตาร์ทอัพเจ้าหนึ่งที่ให้ผู้ใช้งานสามารถออกแบบเครื่องประดับ เฟอร์นิเจอร์ หรือเครื่องครัว และสามารถนำไปขายออนไลน์ได้

User design จึงเป็นรูปแบบที่ตอบสนองธุรกิจในอนาคตและมีแนวโน้มสูงในอุตสาหกรรมที่มีสินค้าทั่วไปสามารถดึงดูดลูกค้าให้เข้ามาออกแบบได้เอง การจะทำ User design จึงเหมาะสำหรับการออกแบบใหม่ๆ หรือนวัตกรรมใหม่ๆ อย่างเช่น Nike ข้อมูลจาก Adweek บอกว่า NIke ที่กำลังเผชิญกับวิกฤติในปี 2016 – 2017 เมื่อการเข้ามาของออนไลน์ทำให้แบรนด์ที่มีหน้าร้านเริ่มกำไรไม่มั่นคง

Nike จึงจับมือกับ Wieden + Kennedy ที่เป็นเอเจนซี่โฆษณา สร้างประสบการณ์ (Experaince) ให้กับลูกค้าสามารถออกแบบรองเท้าสนีกเกอร์ได้ด้วยตัวเอง และพร้อมใส่ภายใน 90 นาที เอามาตั้งไว้ในช้อป และยังมีกิมมิกที่ว่า จะเปิดให้เข้ามาใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้รับบัตรเชิญเท่านั้น (Invitation only)

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

Nike มีบริการ Customize รองเท้าสนีกเกอร์สำหรับลูกค้าที่ต้องการความพิเศษเฉพาะตัวมานานแล้ว ซึ่งเป็นการใช้ระบบ NikeID แต่เป็นบริการที่อยู่บนเว็บไซต์ และใช้เวลาประมาณ 3-5 สัปดาห์ และจะส่งอีเมลอัปเดตให้คุณในทุกขั้นตอน

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

หรือแม้เต่ IKEA ที่พยายามให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ตามวิสัยทัศน์และแนวทางการดำเนินธุรกิจที่ว่า ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้มากมาย รวดเร็ว และยังสามารถสื่อสารระหว่างผู้บริโภคด้วยกันและกับบริษัทผู้ผลิตสินค้า ผลิตภัณฑ์หลายชิ้นเกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่างผู้บริโภคกับนักออกแบบผลิตภัณฑ์ ทำให้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดนใจผู้บริโภคอย่างจัดเต็ม ทั้งคุณค่าการใช้งาน มีความทันสมัยและคุ้มกับเงินที่จ่าย

“At IKEA our vision is to create a better everyday life for the many people. Our Business idea supports this vision by offering a wide range of well-designed, functional home furnishing products at prices so low that as many people as possible will be able to afford them.”

IKEA จึงทำสิ่งนี้คือ โปรแกรมออกแบบของอิเกีย ที่ให้คุณได้ออกแบบห้องของคุณก่อน โดยใช้สินค้าจาก IKEA จะได้เห็นภาพว่าสินค้าใดเป็นสิ่งที่ลูกค้าต้องการจริงๆ

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

การปรับตัวของหลายแบรนด์ไปสู่โมเดลธุรกิจ User design นั้นมาจากลยุทธ์ลูกค้าเป็นศูนย์กลาง (Customer Centric) เพื่อให้ธุรกิจสามารถตอบสนองตามความต้องการของลูกค้าได้อย่างทันท่วงที ซึ่งเป็นการปรับตัวให้สอดรับกับเทคโนโลยีที่เข้ามา จากเดิมที่เราต้องทำสินค้า 1 อย่างเพื่อตอบสนองคนกลุ่มใหญ่ (Mass Market) ก็เปลี่ยนเป็นการนำเสนอสินค้าและบริการที่โดนใจให้เหมาะสมที่สุดกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเป็น ‘รายบุคคล’ แทน

DIGITAL BUSINESS CONSULT

สร้างโอกาสทางธุรกิจในยุค Digital ด้วยชุดความรู้จากประสบการณ์ตรงจากที่ปรึกษาการตลาดออนไลน์ ให้คุณทำธุรกิจประสบความสำเร็จได้อย่างมีแบบแผน และเป็นรูปธรรม จัดตั้งและบริหารโดย ดร.โดม อุดมธิปก ไพรเกษตร เพื่อสนับสนุนที่ปรึกษาการตลาดออนไลน์ SMEs และนักการตลาดรุ่นใหม่ จึงให้ความสำคัญกับการให้คำปรึกษา สร้างความเข้าใจ ประยุกต์แนวคิด และใช้เครื่องมือ Digital เพื่อให้คุณดำเนินธุรกิจก้าวทัน Digital 4.0 ในปัจจุบัน

แสดงความคิดเห็น

Related Post