Business Model ตอนที่ 54 User design

เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

รออะไรอยู่! พบกับโมเดลธุรกิจแห่งอนาคตที่จะมาตอบสนองความต้องการลูกค้าให้ละเอียดยิบย่อยแบบบรายบุคคลหรือที่เรียกว่า Segment of one

อนาคตธุรกิจค้าปลีกกำลังเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะกับคำถามที่ว่า การทำการตลาดให้ตรงใจผู้บริโภคแต่ละคนได้ต้องทำอย่างไร เนื่องจากการผลิตสินค้าเพื่อตอบสนองกับกลุ่มนั้น เป็นไปได้ยากในปัจจุบัน เนื่องจากเทคโนโลยีจะทำให้เราแบ่งลูกค้าเป็นรายบุคคลได้จากเดิมที่แบ่งเป็นกลุ่มใหญ่หรือที่เรียกว่า Segment of one

แน่นอนว่าการจะการแบ่ง segment ให้ละเอียดยิบย่อย (segment of one) และเน้นที่ตัวลูกค้า (customer centric) นั้นเป็นเรื่องยากมาก ซึ่งสิ่งที่จะมาจำแนกความต้องการของลูกค้าได้ขนาดนี้จึงเป็นสิ่งที่เรียกว่าเครื่องมือจาก Big Data เมื่อซอยลูกค้ายิบย่อยแล้วจะเห็นเลยว่า ลูกค้าแต่ละราย (ย้ำว่าเป็นรายไม่ใช่กลุ่มพวกเขาจะมีความต้องการที่ต่างกันมาก) ทำให้การนำเสนอสินค้าและบริการที่เฉพาะเจาะจงตัวบุคคล (personalized) นั้นต้องปรับแต่งพิเศษ (customized) ให้กับลูกค้าแต่ละราย

ฟังดูต้องเป็นเรื่องที่เหมือนใช้เทคโนโลยีใหญ่โตใช่ไหม? เพราะมีการใช้ Big Data เข้ามาวิเคราะห์ร่วมด้วย แต่ถ้าคุณอยากตอบสนองลูกค้าแต่ไม่มีเทคโนโลยีวิเคราะห์แบบนั้น เราจะสามารถสร้างสินค้าและบริการเพื่อตอบสนองความต้องการแบบเน้นที่ตัวลูกค้า (customer centric) ได้อย่าง?

คำตอบก็คือในโลกนี้มีรูปแบบโมเดลธุรกิจที่ชื่อว่า User design ซึ่งเป็นการที่ลูกค้าเป็นได้ทั้งคนออกแบบและผู้บริโภค ด้วยการออกแบบสินค้าและสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาสินค้าชิ้นนั้นได้ ตัวอย่างเช่น แพลตฟอร์มออนไลน์ที่ให้ลูกค้าออกแบบและขายสินค้า อย่างการออกแบบซอฟต์แวร์ร้านค้าออนไลน์เพื่อขายสินค้า เมื่อทุกครั้งที่สินค้าสามารถขายออกไปได้นั้น บริษัทจะได้รับค่าธรรมเนียมคงที่ ซึ่งโดยปกติแล้วจะขึ้นอยู่กับผลตอบแทนได้รับจากการขายสินค้า ประโยชน์หลักของการทำ User design คือบริษัทไม่ต้องเสียเวลาไปกับการพัฒนาสินค้าของตัวเอง รวมถึงยังช่วยทำให้ลูกค้าประสบความสำเร็จในการสร้างสรรค์ผลงาน

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมานั้น User design กลายมาเป็นที่แพร่หลายในวงการแฟชั่น หรือแม้แต่ในวงการของเล่น อย่าง Lego เองที่มีโปรแกรมให้ลูกค้าได้สามารออกแบบเลโก้ได้เอง เมื่อสร้างเสร็จแล้วสามารถนำเลโก้ชิ้นนั้นไปวางไว้ในตลาดออนไลน์ได้หรือ Ponoko สตาร์ทอัพเจ้าหนึ่งที่ให้ผู้ใช้งานสามารถออกแบบเครื่องประดับ เฟอร์นิเจอร์ หรือเครื่องครัว และสามารถนำไปขายออนไลน์ได้

User design จึงเป็นรูปแบบที่ตอบสนองธุรกิจในอนาคตและมีแนวโน้มสูงในอุตสาหกรรมที่มีสินค้าทั่วไปสามารถดึงดูดลูกค้าให้เข้ามาออกแบบได้เอง การจะทำ User design จึงเหมาะสำหรับการออกแบบใหม่ๆ หรือนวัตกรรมใหม่ๆ อย่างเช่น Nike ข้อมูลจาก Adweek บอกว่า NIke ที่กำลังเผชิญกับวิกฤติในปี 2016 – 2017 เมื่อการเข้ามาของออนไลน์ทำให้แบรนด์ที่มีหน้าร้านเริ่มกำไรไม่มั่นคง

Nike จึงจับมือกับ Wieden + Kennedy ที่เป็นเอเจนซี่โฆษณา สร้างประสบการณ์ (Experaince) ให้กับลูกค้าสามารถออกแบบรองเท้าสนีกเกอร์ได้ด้วยตัวเอง และพร้อมใส่ภายใน 90 นาที เอามาตั้งไว้ในช้อป และยังมีกิมมิกที่ว่า จะเปิดให้เข้ามาใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้รับบัตรเชิญเท่านั้น (Invitation only)

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

Nike มีบริการ Customize รองเท้าสนีกเกอร์สำหรับลูกค้าที่ต้องการความพิเศษเฉพาะตัวมานานแล้ว ซึ่งเป็นการใช้ระบบ NikeID แต่เป็นบริการที่อยู่บนเว็บไซต์ และใช้เวลาประมาณ 3-5 สัปดาห์ และจะส่งอีเมลอัปเดตให้คุณในทุกขั้นตอน

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

หรือแม้เต่ IKEA ที่พยายามให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ตามวิสัยทัศน์และแนวทางการดำเนินธุรกิจที่ว่า ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้มากมาย รวดเร็ว และยังสามารถสื่อสารระหว่างผู้บริโภคด้วยกันและกับบริษัทผู้ผลิตสินค้า ผลิตภัณฑ์หลายชิ้นเกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่างผู้บริโภคกับนักออกแบบผลิตภัณฑ์ ทำให้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดนใจผู้บริโภคอย่างจัดเต็ม ทั้งคุณค่าการใช้งาน มีความทันสมัยและคุ้มกับเงินที่จ่าย

“At IKEA our vision is to create a better everyday life for the many people. Our Business idea supports this vision by offering a wide range of well-designed, functional home furnishing products at prices so low that as many people as possible will be able to afford them.”

IKEA จึงทำสิ่งนี้คือ โปรแกรมออกแบบของอิเกีย ที่ให้คุณได้ออกแบบห้องของคุณก่อน โดยใช้สินค้าจาก IKEA จะได้เห็นภาพว่าสินค้าใดเป็นสิ่งที่ลูกค้าต้องการจริงๆ

Business Model ตอนที่ 54 User design เมื่อลูกค้าเป็นคนออกแบบสินค้าเอง

การปรับตัวของหลายแบรนด์ไปสู่โมเดลธุรกิจ User design นั้นมาจากลยุทธ์ลูกค้าเป็นศูนย์กลาง (Customer Centric) เพื่อให้ธุรกิจสามารถตอบสนองตามความต้องการของลูกค้าได้อย่างทันท่วงที ซึ่งเป็นการปรับตัวให้สอดรับกับเทคโนโลยีที่เข้ามา จากเดิมที่เราต้องทำสินค้า 1 อย่างเพื่อตอบสนองคนกลุ่มใหญ่ (Mass Market) ก็เปลี่ยนเป็นการนำเสนอสินค้าและบริการที่โดนใจให้เหมาะสมที่สุดกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเป็น ‘รายบุคคล’ แทน

DIGITAL BUSINESS CONSULT

สร้างโอกาสทางธุรกิจในยุค Digital ด้วยชุดความรู้จากประสบการณ์ตรงจากที่ปรึกษาการตลาดออนไลน์ ให้คุณทำธุรกิจประสบความสำเร็จได้อย่างมีแบบแผน และเป็นรูปธรรม จัดตั้งและบริหารโดย ดร.โดม อุดมธิปก ไพรเกษตร เพื่อสนับสนุนที่ปรึกษาการตลาดออนไลน์ SMEs และนักการตลาดรุ่นใหม่ จึงให้ความสำคัญกับการให้คำปรึกษา สร้างความเข้าใจ ประยุกต์แนวคิด และใช้เครื่องมือ Digital เพื่อให้คุณดำเนินธุรกิจก้าวทัน Digital 4.0 ในปัจจุบัน

Business Model Canvas เป็นเครื่องมือที่ช่วยออกแบบโมเดลธุรกิจ ถูกเสนอโดย Alexander Osterwalder จากหนังสือที่เขาเขียนขึ้น Business Model Ontology ซึ่งเป็นการสรุปและออกแบบจำลองธุรกิจหรือ Business Model แบบให้เห็นภาพชัดเจน สามารถใช้ได้ทั้งกับธุรกิจของเราและคู่แข่ง ผ่านการประเมินธุรกิจที่มีฟังก์ชัน 9 ช่อง คลิกเลย! https://bmc.digitalbusinessconsult.asia/

แสดงความคิดเห็น